Yangın Algılama Sistemlerinde Giriş / Çıkış modülleri ( I/O )

Yangın Algılama Sistemlerinde Giriş / Çıkış modülleri ( I/O )

Binalar günümüzde yalnızca betonarme yapılar olmaktan çıkmış, gelişen teknolojiyle birlikte çok daha kompleks sistemleri barındıran akıllı yapılar haline gelmiştir. Yüksek katlı ofislerden alışveriş merkezlerine, otellerden endüstriyel tesislere kadar pek çok yapıda elektriksel ve mekanik altyapı oldukça karmaşıktır. Bu karmaşıklık, yangın anında yalnızca alarm vermenin ötesinde, birçok sistemin aynı anda devreye girmesini gerektirir. İşte tam da bu noktada yangın algılama sistemlerinde Giriş / Çıkış (I/O) modülleri devreye girer.

Neden Giriş / Çıkış Modülleri?

Yangın anında sadece sirenlerin çalması yeterli değildir. Binanın güvenli tahliyesi ve yangının kontrol altına alınabilmesi için diğer sistemlerin de otomatik olarak yönetilmesi gerekir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve EN 54-14 standardı da bu gerekliliği açıkça vurgular.

Örneğin;

• Merdiven boşluklarının basınçlandırılması,
• Duman tahliye sistemlerinin devreye girmesi,
• Asansörlerin kullanımının engellenmesi,
• Acil aydınlatma sistemlerinin açılması,
• Kapıların ve turnikelerin otomatik serbest bırakılması

gibi kritik adımlar, yangın senaryosu kapsamında yerine getirilmelidir. Bu entegrasyonun sağlanabilmesi için yangın algılama sistemlerinin, diğer elektriksel ve mekanik sistemlerle doğrudan iletişim kurabilmesi gerekir. İşte bunu mümkün kılan cihazlar I/O modülleridir.

Yukarıda belirtilen işlemler yangın algılama sistemlerinde Giriş Çıkış modülleri kullanılarak gerçekleştirilebilmektedir. 

Giriş Çıkış modülleri;

• Modüller sebep sonuç senaryosunda çalışacak şekilde programlanabilir. 
• Modüllerin üzerinde haberleşme yaptığını gösteren flaş eden led bulunur.
• Vidalı montaj ve Raylı montaj seçenekleri ile montaj kolaylığı sunulmaktadır.
• Adresli sistemden her Giriş Çıkış modülü 1 adres aldığından adres avantajı sağlar
• Modüllerin enerjisini çevrimden alan ve harici besleme ihtiyacı olan modelleri bulunmaktadır

 Yangın algılama ve uyarı sistemleri ile bina otomasyonu entegrasyonlarında her giriş ve çıkış için ayrı ayrı modül kullanılması sistem maliyetini artırmaktadır. Bundan dolayı izleme ve kontrol noktalarının gruplandırarak çoklu modüllerle çözüme gidilmesi sistem maliyeti açısından avantaj sağlamaktadır. Giriş Çıkış modüllerinin uluslararası akredite kuruluşlar tarafından verilen EN 54-18 sertifikasının bulunması gerekmektedir.

Yazımızın bundan sonraki kısmında Giriş Çıkış modüllerinin kullanım yerleri ve çalışma şartları hakkında bilgileri vermeye devam edelim. 

 FD7203 Modülü Giriş ( izleme ) Kısmı; 

Giriş Çıkış modüllerin giriş ( izleme ) kısmı, harici kuru kontak (gerilimsiz) röle konumunu izlemek için kullanılır. Normalde açık olan kontak konumunun değişmesi halinde santral bunu algılar, yapılan bu algılamanın olay türü sistemde farklı amaçlar için kullanılabilir.        

• Kontak izleme noktaları yangın veya hata veya olay bilgisi olarak izlenebilir
• Akış anahtarı bilgisi yangın olarak alınabilirken kelebek vana kapandı bilgisi hata olarak değerlendirilebilmektedir.
• Manyetik kontaklı yangın kapısının açıldığı bilgisi uyarı olarak değerlendirilebilmektedir.
• Deprem          sensörünün    aktif    olduğu            bilgisi asansörleri     devre dışı bırakmak için kullanılabilmektedir

FD7203 Modülü Çıkış ( kontrol ) Kısmı; 

Yangın otomasyonu dahilinde Çıkış birimi ( kontrol ) ile istenen çevre sistemlerin kumandası gerçekleştirilebilmektedir.  Röle kontrol modülü ile yangın anında devreye girmesi istenen ya da devre dışı kalması istenen noktalar kumanda edilebilmektedir.

• Yangın veya deprem senaryosu dahilinde asansörler devre dışı bırakılabilir
• Acil anons sistemi devreye sokulabilir.
• Duman tahliye sistemi devreye sokulabilir.
• Klima sistemleri devre dışı bırakılabilir.

FD7203 Giriş Çıkış modüllerinin genel uygulamalarında;

• Oluşturulan senaryo dahilinde giriş çıkış modüllerinin çıkış kontaklarından ile çevre birimler kontrol edilebilmektedir.
• Giriş çıkış modüllerinin giriş hatları süpervize olduğundan hattın kopması hata olarak izlenebilmektedir.
• Giriş çıkış modüllerinin izleme girişlerinden alınan bilgiler yangın algılama senaryolarının devre girmesinde veya olay bilgilendirilmesinde kullanılabilmektedir.
• Giriş çıkış modülünün her biri sistemden 1 adres aldığından loop hattının daha verimli kullanılabilmesi sağlanmaktadır.
• Giriş çıkış modüllerinin izleme girişlerine enerji verilmemelidir
• Giriş çıkış modüllerinin çıkış kontaklarından yüksek akımlı enerji taşıma işlemi yapılmamalıdır.

Yazımızda verdiğimiz bilgilerden de görüleceği üzere yangın anında yangın algılama sistemlerinin acil durum kontrol işlemlerini gerçekleştirebilmesi ve diğer sistemlerle entegre çalışabilmesi için giriş çıkış modüllerine oldukça görev düşmektedir. 

Giriş çıkış modülleri adresli yangın algılama sistemleri bünyesinde kullanılabilmektedir. Yangın anında yapılacak işlemler için senaryolar oluşturulmalı ve bu senaryolar yangın alarm santraline tanımlanmalıdır. Bu şekilde yangın durumunda senaryolar başlatılarak diğer sistemlerin kontrolü sağlanabilmektedir.