Isı Dedektörleri: Yangın Güvenliğinde Sessiz Kahramanlar
Yangın güvenlik sistemlerinin en önemli parçalarından biri olan ısı dedektörleri, ortamda oluşan sıcaklık değişimlerini algılayarak olası yangınlara karşı erken uyarı sağlar. Dedektörlerin içerisinde bulunan termistörler, ısıya duyarlı elemanlardır. Bu termistörler iki tiptir:
NTC (Negative Temperature Coefficient): Ortam sıcaklığı arttıkça direnci düşer.
PTC (Positive Temperature Coefficient): Ortam sıcaklığı arttıkça direnci yükselir.
Isı dedektörleri temel olarak ikiye ayrılır: Sabit Isı Dedektörleri ve Sabit Isı + Isı Artış Dedektörleri. Sabit ısı dedektörleri, ortam sıcaklığının EN54-5 standardında belirtilen eşik değeri aşmasıyla devreye girer. Sabit ısı + ısı artış dedektörleri ise sadece eşik değeri değil, aynı zamanda belirli bir süredeki sıcaklık değişimini de algılayarak yangın tespiti yapar.
Bu dedektörler özellikle mutfak, çay ocağı, otopark, çamaşırhane, ütü odası, kazan dairesi gibi duman, buhar veya tozun yoğun bulunduğu alanlarda tercih edilir. Çünkü bu tür ortamlarda duman dedektörleri yanlış alarm verebilir. TS CEN/TS 54-14 standardına göre ısı dedektörleri 8 metreye kadar yüksekliğe sahip alanlarda kullanılabilir. Projelendirme sırasında dedektörler arası mesafe, tavan yapısı ve havalandırma menfezleri dikkate alınmalıdır. Ayrıca her bir dedektörün 4,5 metre yarıçapında algılama yaptığı göz önünde bulundurulmalı ve kör nokta kalmaması için alanlar çakıştırılarak yerleştirilmelidir.
Isı dedektörlerinin uyum sağlaması gereken başlıca standartlar şunlardır:
Konvansiyonel Isı Dedektörleri: EN54-5
Adresli Isı Dedektörleri: EN54-5 ve EN54-17
Adresli tip otomatik dedektörlerde kendinden izolatörlü sistemler kullanılması tavsiye edilir. Bu özellik sayesinde, olası bir kısa devre durumunda sistemin tamamı devre dışı kalmaz, sorun yalnızca iki dedektör arasında izole edilir.
Sonuç olarak, ısı dedektörleri mutfaklardan fabrikalara, otoparklardan soğuk hava depolarına kadar pek çok farklı alanda yangına karşı güvenliğin vazgeçilmez bir parçasıdır. Yangın güvenlik sistemlerinin sağlıklı çalışabilmesi için doğru dedektör seçimi ve standartlara uygun kurulum büyük önem taşır.
| Hazırlayan: | Selim MAYİR |